Ayçiçeği ıslahında zaman avantajı
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Ziraat Fakültesi’nden Doç. Dr. Ferzat Turan tarafından hazırlanan ayçiçeği ıslahı projesi, TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Modülü kapsamında destek almaya hak kazandı. Proje, geleneksel yöntemlerle yaklaşık 8 yıl süren saf hat geliştirme sürecinin, biyoteknolojik uygulamalar ile önemli ölçüde kısaltılmasını amaçlıyor.
Proje detayları ve bilimsel yaklaşım
‘Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) Anter Kültürüyle Doubled Haploid Hat Geliştirilmesi’ başlıklı proje, yeni nesil ıslah tekniklerine odaklanıyor. Araştırma ekibinde bir yüksek lisans öğrencisi de bursiyer olarak görev alacak.
Doubled Haploid (DH) tekniği ile zaman tasarrufu
Proje kapsamında klasik ıslah yöntemlerinde 7-8 yılı bulan saf hat oluşturma süresi, Doubled Haploid (DH) tekniği kullanılarak optimize edilecek. Embriyogenez potansiyeli en yüksek aşamadaki mikrosporları içeren çiçek tomurcukları seçilecek ve düşük sıcaklık ön işlemleriyle embriyo gelişimini destekleyen fizyolojik koşullar iyileştirilecek.
Hedeflenen sonuçlar ve katkılar
Proje sonunda elde edilecek homozigot saf hatların gelecekteki ıslah çalışmalarında temel materyal olarak kullanılması planlanıyor. Geliştirilecek hatlarda yüksek verim potansiyeli, hastalık direnci, çevresel stres toleransı ve hibrit ebeveyn materyal olma özellikleri hedefleniyor.
- Yüksek verim: Tarımsal üretimde maksimum çıktı sağlanması
- Hastalık direnci: Bitki sağlığının korunması
- Çevresel stres toleransı: İklim değişikliği koşullarına uyum
- Ebeveyn materyal: Hibrit ayçiçeği geliştirme programlarında kullanılabilirlik
Sürdürülebilir tarımsal üretime katkı
Bu araştırmanın, Türkiye’de ayçiçeği ıslahı için biyoteknolojik yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Proje çıktılarının, sürdürülebilir verim artışına ve yerli ıslah programlarının teknolojik kapasitesinin güçlenmesine destek olması amaçlanıyor.